ТЭА́ТР ІМЯ́ Я.ВАХТА́НГАВА Створаны ў 1921 у Маскве як 3-я Студыя Маскоўскага Маст. т-ра на аснове Студэнцкай драм. студыі, арганізаванай Я.Вахтангавым у 1913 (у 1917—20 Маскоўская драм. студыя пад кіраўніцтвам Вахтангава), з 1926 сучасная назва, з 1956 акадэмічны. Гал. рэжысёры: Р.​Сіманаў (1939—68), Я.​Сіманаў (1968—87), М.​Ульянаў (з 1987). У маст. традыцыях т-ра, закладзеных Вахтангавым, — яркая відовішчнасць (прыёмы гратэску, гіпербалізацыя і інш.), псіхал. напоўненасць дзеяння, увага да сродкаў знешняй выразнасці — рытму, пластыкі, жэсту. Сярод пастановак: «Прынцэса Турандот» К.​Гоцы (1922, 1992), «Ягор Булычоў і іншыя» М.​Горкага (1932), «Многа шуму з нічога» У.​Шэкспіра (1936), «Фронт» А.​Карнейчука (1942), «Сірано дэ Бержэрак» Э.​Растана (1943), «Філумена Мартурана» Э. Дэ Філіпа (1956), «Ідыёт» паводле Ф.​Дастаеўскага (1958), «Антоній і Клеапатра» (1971) і «Рычард III» (1976) Шэкспіра, «Зойчына кватэра» М.​Булгакава (1989), «Без віны вінаватыя» А.​Астроўскага (1993), «Мілы лгун» Дж.​Кілці (1994), «Пікавая дама» паводле А.​Пушкіна (1996), «Жыццё ёсць сон» П.​Кальдэрона (1997), «Амфітрыён» Мальера (1998), «Уваскрэсенне, або Цуд святога Антонія» М.​Метэрлінка (1921, 1999), «Атэла» Шэкспіра і «Зямля запаветная» С.​Моэма (2000) і інш. У розныя гады ў т-ры працавалі рэжысёры Р.​Вікцюк, А.​Кац, В.​Ланской, Р.​Стуруа, П.​Фаменка, Г.​Чарняхоўскі, А.​Шапіра. Значны ўклад у станаўленне і развіццё мастацтва т-ра зрабілі акцёры А.​Абрыкосаў, М.​Астангаў, Ю.​Барысава, М.​Вярцінская, Ю.​Валынцаў, М.​Грыцэнка, А.​Дзікі, Ю.​Завадскі, Б.​Захава, І.​Купчанка, В.​Ланавой, Ю.​Любімаў, С.​Макавецкі, Л.​Максакава, Ц.​Мансурава, А.​Папоў, Ю.​Рутберг, Ульянаў, Л.​Цалікоўская, В.​Шалевіч, Б.​Шчукін, У.​Этуш, Ю.​Якаўлеў і інш. Пры т-ры дзейнічае Вышэйшае тэатр. вучылішча імя Шчукіна.

т. 16, с. 94

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)