ТЭА́ТР ІМЯ́ Я.ВАХТА́НГАВА Створаны ў 1921 у Маскве як 3-я Студыя Маскоўскага Маст. т-ра на аснове Студэнцкай драм. студыі, арганізаванай Я.Вахтангавым у 1913 (у 1917—20 Маскоўская драм. студыя пад кіраўніцтвам Вахтангава), з 1926 сучасная назва, з 1956 акадэмічны. Гал. рэжысёры: Р.Сіманаў (1939—68), Я.Сіманаў (1968—87), М.Ульянаў (з 1987). У маст. традыцыях т-ра, закладзеных Вахтангавым, — яркая відовішчнасць (прыёмы гратэску, гіпербалізацыя і інш.), псіхал. напоўненасць дзеяння, увага да сродкаў знешняй выразнасці — рытму, пластыкі, жэсту. Сярод пастановак: «Прынцэса Турандот» К.Гоцы (1922, 1992), «Ягор Булычоў і іншыя» М.Горкага (1932), «Многа шуму з нічога» У.Шэкспіра (1936), «Фронт» А.Карнейчука (1942), «Сірано дэ Бержэрак» Э.Растана (1943), «Філумена Мартурана» Э. Дэ Філіпа (1956), «Ідыёт» паводле Ф.Дастаеўскага (1958), «Антоній і Клеапатра» (1971) і «Рычард III» (1976) Шэкспіра, «Зойчына кватэра» М.Булгакава (1989), «Без віны вінаватыя» А.Астроўскага (1993), «Мілы лгун» Дж.Кілці (1994), «Пікавая дама» паводле А.Пушкіна (1996), «Жыццё ёсць сон» П.Кальдэрона (1997), «Амфітрыён» Мальера (1998), «Уваскрэсенне, або Цуд святога Антонія» М.Метэрлінка (1921, 1999), «Атэла» Шэкспіра і «Зямля запаветная» С.Моэма (2000) і інш. У розныя гады ў т-ры працавалі рэжысёры Р.Вікцюк, А.Кац, В.Ланской, Р.Стуруа, П.Фаменка, Г.Чарняхоўскі, А.Шапіра. Значны ўклад у станаўленне і развіццё мастацтва т-ра зрабілі акцёры А.Абрыкосаў, М.Астангаў, Ю.Барысава, М.Вярцінская, Ю.Валынцаў, М.Грыцэнка, А.Дзікі, Ю.Завадскі, Б.Захава, І.Купчанка, В.Ланавой, Ю.Любімаў, С.Макавецкі, Л.Максакава, Ц.Мансурава, А.Папоў, Ю.Рутберг, Ульянаў, Л.Цалікоўская, В.Шалевіч, Б.Шчукін, У.Этуш, Ю.Якаўлеў і інш. Пры т-ры дзейнічае Вышэйшае тэатр. вучылішча імя Шчукіна.
т. 16, с. 94